Phát triển Vai trong Đào tạo Tâm kịch: Từ Lý thuyết đến Thực nghiệm và Thách thức

Dưới đây là bản tóm tắt chuyên môn về nghiên cứu "Role development in psychodrama training—Findings and challenges" (Phát triển vai trong đào tạo tâm kịch: Kết quả và Thách thức) của Jutta Fürst (2020).

1. Nền tảng Lý thuyết: Vai là "Khía cạnh Hữu hình" của Cái tôi

Theo J.L. Moreno, các vai mà cá nhân thực hiện chính là khía cạnh hữu hình của cái gọi là "Ego" (Cái tôi)

. Vai không chỉ là sự bắt chước mà là hình thức chức năng của cá nhân khi phản ứng với một tình huống cụ thể có sự tham gia của người khác hoặc vật thể

. Đào tạo tâm kịch hướng tới việc mở rộng vốn vai (role repertoire), giúp học viên trở nên linh hoạt và sáng tạo hơn trong tư duy, cảm xúc và hành động

2. Phương pháp Nghiên cứu: Kết hợp Tâm kịch và Mô hình BIG FIVE

Nghiên cứu thí điểm của Jutta Fürst đã cố gắng lượng hóa sự phát triển vai của 9 học viên tâm kịch trong quá trình đào tạo

. Điểm độc đáo của nghiên cứu là sự kết hợp giữa:

Mô tả vai: Sử dụng tính từ kết hợp danh từ (ví dụ: "người mẹ chăm sóc", "con thỏ sợ hãi") theo gợi ý của Clayton và Daniel

Mô hình BIG FIVE (OCEAN): Các vai được phân loại vào 5 chiều kích tính cách: Tận tâm (C), Nhạy cảm/Bất ổn cảm xúc (N), Hướng ngoại (E), Sẵn sàng trải nghiệm (O), và Tận tâm (A)

Điểm đo: Sau 120 giờ đào tạo tự trải nghiệm và kết thúc 240 giờ đào tạo

3. Các Kết quả Chính (Findings)

Sự phát triển rõ rệt: Có sự thay đổi đáng kể về số lượng và loại hình vai sau mỗi giai đoạn đào tạo

Sự chiếm ưu thế của chiều kích "Nhạy cảm" (Neuroticism): Phần lớn các vai diễn của học viên tập trung vào chiều kích này (92 vai ở giai đoạn I và 52 vai ở giai đoạn II)

. Điều này được giải thích là do các buổi thực hành tâm kịch thường tập trung vào các sự kiện đời sống khó khăn, tổn thương hoặc xung đột

Sự khác biệt cá nhân trong mở rộng vốn vai: Trong khi một số học viên cho thấy sự cân bằng hóa giữa các chiều kích tính cách sau đào tạo (như học viên D), thì một số khác vẫn "mắc kẹt" hoặc ít thay đổi ở các chiều kích như Hướng ngoại (như học viên A)

Tính linh hoạt: Mục tiêu đào tạo là giúp học viên không chỉ giải quyết xung đột cũ mà còn tăng khả năng thấu cảm và linh hoạt trong việc đảm nhận vai mới

4. Những Thách thức trong Đào tạo và Nghiên cứu (Challenges)

Nghiên cứu chỉ ra những rào cản quan trọng mà các nhà đào tạo tâm kịch cần lưu ý:

Sức ì của động lực nhóm: Đôi khi, một nhóm cần một thành viên giữ nguyên một vai nhất định để ổn định hệ thống nhóm, điều này vô tình ngăn cản cá nhân đó thử nghiệm các vai mới

Sự chủ quan trong mô tả: Việc ghi chép bằng văn bản vẫn còn mơ hồ và mang tính chủ quan của người quan sát

. Các mô tả vai thường tập trung quá nhiều vào cảm xúc (lo lắng, trầm cảm...) mà thiếu đi các khía cạnh nhận thức hoặc quan hệ

Hạn chế về đo lường: Việc gán một vai vào một chiều kích tính cách duy nhất đôi khi gây tranh cãi vì một vai có thể chứa đựng nhiều khía cạnh khác nhau

Nhu cầu về công cụ khách quan: Tác giả nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết về việc sử dụng video để phân tích và cần nhiều người đánh giá độc lập (inter-rater reliability) để tăng tính tin cậy cho dữ liệu

5. Kết luận cho Nhà Chuyên môn

Phát triển vai là một hành trình phức tạp, không chỉ đơn thuần là tăng số lượng vai mà là tăng tính đa dạng và sự cân bằng giữa các chiều kích tính cách. Việc quan sát cấu trúc vai ở giai đoạn sớm có thể giúp nhà đào tạo đưa ra phản hồi định hướng mục tiêu (aim-oriented) hiệu quả hơn cho học viên.

Nguồn ảnh: https://link.springer.com/article/10.1007/s11620-020-00574-w

--------------------------------------------------------------------------------

Từ khóa: Psychodrama, Role development, BIG FIVE, Moreno, Tâm kịch, Phát triển vai.

Phát triển Vai trong Đào tạo Tâm kịch: Từ Lý thuyết đến Thực nghiệm và Thách thức

Liên hệ